Pobierz
edumobile
43 8 97

Długość śladu

1,67 km

Suma

1 m

Poziom trudności

Łatwy

zejść

1 m

Max elevation

303 m

Trailrank

12

Min elevation

294 m

Trail type

One Way

Współrzędne

88

Uploaded

1 stycznia 2019

Recorded

stycznia 2019

Live Tracking

Share your location with friends and loved ones during an activity.

Get Wikiloc Premium Upgrade to remove Ads
Live Tracking Live Tracking
Be the first to clap
Share
-
-
303 m
294 m
1,67 km

Obejrzane 233 razy, pobrane 1 razy

w pobliżu Nowy Sącz, Województwo małopolskie (Rzeczpospolita Polska)

Mapa przybliża miejsca związane z wybranymi przez młodzież działaczami społecznymi i niepodległościowymi poznawanymi w ramach projektu „Śladem sądeckich społeczników w drodze do niepodległości”. W samym mieście i jego okolicy, można znaleźć cały szereg innych ciekawych miejsc upamiętniających wybrane osoby i wydarzenia. Naszym celem było jednak tak je zestawić, aby znajdowały się w zwartej lokalizacji, a tym samym możliwe było przejście tej trasy w ciągu kilkudziesięciu minut (np. lekcji). Miejsca dobraliśmy wzdłuż głównej ulicy i dotyczą obiektów, które sądeczanie na co dzień mijają, nie zdając sobie często sprawy z jakimi wydarzeniami były związane i jakie postacie upamiętniają. Stąd każde z miejsc oznaczonych na mapie zostało krótko przedstawione, a dla zainteresowanych są odnośniki to tekstów i innych materiałów.
Projekt „Śladem sądeckich społeczników w drodze do niepodległości”, w ramach którego młodzież uczestniczyła w warsztatach, wywiadach, grach terenowych zbierając informacje o wybranych postaciach, dofinansowany jest ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.
Waypoint

Jezuici - Władysław Gurgacz (PPAN)



Jezuici w Nowym Sączu zapisali piękną kartę dotyczącą działalności duszpasterskiej. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje niezłomny kapelan PPPAN, ks. Władysław Gurgacz, który wspierał moralnie, dodawał wiary i otuchy tropionym po wojnie przez komunistów żołnierzompodziemia niepodległościowego. Upamiętnia go tablica na budynku bursy księży Jezuitów, przy ulicy św. Ducha 2, na której widnieje na niej napis:
"Ksiądz Władysław Gurgacz Jezuita, kapelan Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej (PPAN). Stracony zbrodniczym wyrokiem sądowym władz komunistycznych w Krakowie 14 września 1949 r. w 35 roku życia, 7 roku kapłaństwa i 18 życia zakonnego. Służył Bogu, ojczyźnie i człowiekowi”.
Zobacz:
Biogram http://bohaterzy.edumobile.pl/index.php/111-wladyslaw-gurgacz/313-wladyslaw-gurgacz-niezlomny-kapelan-ppan
Waypoint

Jezuici - Karol Bołoz Antoniewicz - misjonarz rabantów galicyjskich



Tablice na murze kościoła Św. Ducha upamiętniają zasłużonych dla miasta Jezuitów. Na jednej z nich widnieje napis Karol Bołoz Antoniewicz. Kim Była ta niezwykła postać?
Przeczytaj biogram:
http://bohaterzy.edumobile.pl/index.php/129-biogramy-spolecznicy/391-karol-antoniewicz
Posłuchaj pieśni "Chwalcie łaki umajone":
https://www.youtube.com/watch?v=3IZDKy9qq2E 
Waypoint

Ratusz - Lucjan Lipiński



atusz – Lucjan Lipiński
Ratusz był świadkiem wielu ważnych dla miasta wydarzeń - również tych niepodległościowych. Wśród znamienitych włodarzy miasta, którzy podejmowali wiele inicjatyw, które przybliżały nas do odzyskania upragnionej wolności był Lucjan Lipiński.
Lucjan Lipiński (1840 – 1892) współtwórca i prezes „Sokoła”, burmistrz miasta mający olbrzymi wkład w budowę obecnego eklektycznego ratusza, kościoła na osiedlu kolejowym czy przyozdobionej popiersiami władców szkoły im. Adama Mickiewicza przy ul. Długosza.
Przeczytaj biogram:
http://bohaterzy.edumobile.pl/index.php/129-biogramy-spolecznicy/395-lucjan-lipinski
Stojąc pod sądeckim ratuszem warto przypomnieć o innym pokoleniu, które podjęło walkę o wolność - pokoleniu Solidarności. Brak realizacji postulatów pracowniczych doprowadził na początku 1981 r. do strajku okupacyjnego w sądeckim ratuszu, do którego weszli przedstawiciele sądeckich zakładów na czele z Jerzym Wyskielem. Po 2 dniach zostali usunięci przez oddziały ZOMO, skąd w pochodzie, niosąc krzyż, przeszli do siedziby Solidarności do Domu Robotniczego.
Po wprowadzeniu stanu wojennego aresztowano 26 działaczy Solidarności z Nowego Sącza. W niewyjaśnionych do dziś okolicznościach zginęli Stanisław Kulig (1981), przewodniczący Solidarności w Gminnej Spółdzielni w Starym Sączu oraz Zbigniew Szkarłat (1986) – przewodniczący i współorganizator Solidarności w Spółdzielni Inwalidów w Nowym Sączu.
Waypoint

Galeria Marii Ritter. Oddział Muzeum Okręgowego



Na zbiegu Rynku i ulicy Jagiellońskiej w zabytkowej kamienicy z przełomu XVIII i XIX w. mieści się Galeria Marii Ritter.
Maria Ritter (1899 – 1976) – „Sądecka kapłanka sztuki” - oddana miastu malarka, rzeźbiarka, społecznik. W czasie II wojny światowej zaangażowana w kolportaż prasy podziemnej i pomoc ofiarom niemieckiej okupacji - pracowała w kuchni i Herbaciarni PCK, współtworzyła sądecką „Żegotę” i Radę Główną Opiekuńczą.
Zobacz: Artykuł o Marii Ritter http://muzeum.sacz.pl/maria-ritter-sadecka-kaplanka-sztuki/  
Waypoint

„Sokół” – kuźnia patriotycznej młodzieży

Przechodząc obok budynku Sokoła kojarzymy go głównie z pięknym kinem, a Sokół to coś znacznie więcej – organizacja dzięki której, gdy wybuchła I wojna z całej Galicji tłumnie do legionów stawiała się młodzież, gotowa walczyć o niepodległość. W Nowym Sączu Towarzystwo Gimnastyczne Sokół założono w 1893 r. Organizacja stawiała sobie za cel krzewienie kultury fizycznej i sportu oraz wychowanie młodzieży w duchu patriotycznym. Jej pierwszym prezesem, inicjatorem budowy siedziby Towarzystwa był zastępca burmistrza Lucjan Lipiński. Oprócz prowadzenia zajęć sportowych dla młodzieży, organizowano wycieczki, wieczornice, uroczystości patriotyczne, a od 1912 r. działają paramilitarne Polowe Drużyny Sokole. Gdy wybuchła I wojna, mieścił się tu Wojskowy Komisariat Legionowy, kierujący pod przewodnictwem Józefa Wojtygi i Jana Małeckiego akcją werbunkową. Zostały też wyznaczone pomieszczenia dające schronienie i opiekę legionistom w trakcie wojny. Warto w tym miejscu podkreślić zaangażowanie kobiet sądeckich w pomoc dla legionistów, a wśród nich m.in. Albinę Małecką (1870 – 1934), żonę wiceprezesa Sokoła, inicjatorkę organizacji kobiecych, opiekunkę sierot, zaangażowaną w prowadzenie szpitala dla rannych czy też Herbaciarni Czerwonego Krzyża przy dworcu kolejowym.
Zobacz: Artykuł o Sokole http://bohaterzy.edumobile.pl/index.php/130-organizacje-i-dziela-zwiazane-z-wybranymi-spolecznikami/388-towarzystwo-gimnastyczne-sokol 
Waypoint

I Liceum Ogólnoksztalcace im Jana Długosza



https://www.youtube.com/embed/QeOUbFv9luQ

Szkoła im. Jana Długosza miała wielu znamienitych nauczycieli. Wśród nich „człowiek instytucja” Feliks Rapf.
Feliks Rapf (1891 – 1972) - uczestnik obu wojen światowych i wojny polsko-bolszewickiej, pedagog, publicysta, patron sądeckiego oddziału Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Jego wielką pasją była promocja regionu, turystyki i taternictwa - inicjator budowy schronisk, twórca znakowania szlaków turystycznych (dwie białe kreski między którymi jedna w kolorze szlaku; oznakował ponad 400 szlaków), autor unikalnych kronik filmowych Sądecczyzny.
Zobacz: Sądeckie Kroniki Filmowe https://www.youtube.com/watch?v=IrMGhP8wlRU
https://www.youtube.com/watch?v=QeOUbFv9luQ
Waypoint

Dom Strzelecki (MOK) im. Bronisława Pierackiego



Choć Miejski Ośrodek Kultury jest dobrze znany Sądeczanom, to rzadziej pamiętamy o tym, że powstał w 1937 roku, jako pomnik dla szczerego patrioty, skutecznego żołnierza, urzędnika i polityka – Bronisława Pierackiego, który został pochowany naprzeciw niego, na Starym Cmentarzu.
Bronisław Pieracki (1895 – 1934) – od najmłodszych lat członek tajnych patriotycznych organizacji młodzieżowych, Związku Strzeleckiego, a w trakcie I wojny legionów. Uczestnik obrony Lwowa przed Ukraińcami. Zaufany Józefa Piłsudskiego, członek wielu ministerstw w dwudziestoleciu międzywojennym m.in. wicepremier i minister spraw wewnętrznych. Zamordowany strzałem w tył głowy przez nacjonalistę ukraińskiego. Żegnany w Nowym Sączu przez tysiące osób na pogrzebie, który był pierwszym transmitowanym na całą Polskę przez Polskie Radio.
Zobacz: Sigillum XVIII - śmierć gen. Bronisława Wilhelma Pierackiego
https://www.youtube.com/watch?v=vvFtjpl_5P4 
Waypoint

Pomnik Józefa Piłsudskiego



Tuż obok MOK dostojnie dosiada swą kasztankę marszałek Józef Piłsudski, twórca legionów, bohater walk o niepodległość i granice, honorowy obywatel miasta Nowego Sącza. Odsłonięcia pomnika dokonano 28 października 2018 r., jako jedno z głównych wydarzeń obchodów 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.
Zobacz:
Artykuł o wizycie Józefa Piłsudskiego w Nowym Sączu http://twojsacz.pl/102-lata-temu-pilsudski-wkroczyl-nowego-sacza/
Film Spełniony sen wolności https://www.youtube.com/watch?v=JSfxPOXnqsk 
Waypoint

Stary Cmentarz przy Al. Wolności

Stary cmentarz – ogrodzony niskim płotkiem, osłonięty drzewami - wrósł w krajobraz miasta, mijany codziennie przez setki wędrujących Sądeczan. Wielu z nas nie zadaje już sobie pytania: co to za miejsce, kiedy i dlaczego powstało?
Zobacz: Informacje o starym cmentarzu
http://www.nowysacz.pl/stary-cmentarz-cmentarz-zasluzonych-ul-jagiellonska
Pieta Sądecka - pomnik-mauzoleum, przedstawiający matkę opłakującą leżącego na jej kolanach syna, wzniesiony w 1954 r. dla upamiętnienia ofiar terroru niemieckiego. (aut. Janina Reichert-Toth).
12 jesionów posadzonych w 1948 r. to żywe pomniki miejsc straceń z lat okupacji niemieckiej np. z Biegonic. Rozstrzelano tam w 1941 r. m.in. Bolesława Barbackiego, malarza, aktywnego działacza społecznego, patrona widocznego z cmentarza Zespołu Szkół nr 3.
Jeśli będziemy chcieli dowiedzieć się więcej o losach Sądecczyzny w trakcie II wojny światowej warto sięgnąć po publikacje Józefa Bieńka, działacza podziemia niepodległościowego, autora licznych publikacji o okupacji na Sądecczyźnie.
Przed Pietą znajduje się grób Bronisława Pierackiego, który został przeniesiony na to zaszczytne miejsce z cmentarza komunalnego 14 października 2018 podczas uroczystego – czwartego już – pochówku.
Na prawo od grobu Pierackiego widnieje pomnik płk. Narcyza Wiatra „Zawojny”, działacza ruchu ludowego, a w okresie okupacji niemieckiej komendanta Batalionów Chłopskich w Małopolsce i na Śląsku, zamordowanego przez UB na krakowskich Plantach, w kwietniu 1945 r.
Mówiąc o ruchu ludowym warto w tym miejscu wspomnieć o pochowanym na heleńskim cmentarzu Janie Potoczku, pośle do Sejmu Krajowego we Lwowie, współzałożycielu pierwszej partii chłopskiej ZSCh. Wniósł ogromny wkład w podnoszenie świadomości chłopów, rozwoju szkolnictwa, polepszenia ich sytuacji bytowej – brania sprawy wsi we własne ręce.
Waypoint

Kaplica pw. Niepokalanego Poczęcia NMP



Podchodząc do przycmentarnej kaplicy, na jej murach zauważymy tablicę z napisem Ks. Michał Stanisław Głowacki „Świetopełk” – „...folklorysta, patriota, wikary w Nowym Sączu, Żabnie, Żywcu i Poroninie, uczestnik konspiracji niepodległościowej w Galicji, inspirator powstania chochołowskiego, w lutym 1846 aresztowany, zmarł w szpitalu więziennym w Nowym Sączu 24 V 1846 r. został pochowany na tym cmentarzu. W 160 – rocznicę zrywu niepodległościowego w Małopolsce, dla ocalenia pamięci bohaterskich przodków, uczestników konspiracji z lat 1845 – 1846, którzy wolność Ojczyzny stawiali wyżej niż własną”.
Przeczytaj: Działalność patriotyczna księdza… http://rcin.org.pl/Content/35292/WA303_32309_A96-KH-R-68-2_Listy.pdf 
Waypoint

Bursa Księży Jezuitów

Waypoint

Świętego Ducha 11, 33-300 Nowy Sącz, Polska

Waypoint

Rynek 27-24, 33-300 Nowy Sącz, Polska

Waypoint

Galeria Marii Ritter. Oddział Muzeum Okręgowego

Waypoint

Małopolskie Centrum Kultury Sokół

Waypoint

I Liceum Ogólnoksztalcace im Jana Długosza

Waypoint

Miejski Ośrodek Kultury

Waypoint

Pomnik Józefa Piłsudskiego

Waypoint

Stary cmentarz

Waypoint

Kaplica pw. Niepokalanego Poczęcia NMP

Komentarze

    You can or this trail